Trong không gian tĩnh lặng của xưởng đúc đồng Dung Quang Hà những ngày này, tiếng đục đẽo tỉ mỉ xen lẫn mùi đất sét nồng đượm tạo nên một bầu không khí lao động đầy say mê. Chúng tôi đang dồn hết tâm huyết vào một dự án đặc biệt: đắp mẫu đất sét cho pho tượng Công Chúa Lý Chiêu Hoàng – vị nữ hoàng duy nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Đây không chỉ là việc tạo ra một tác phẩm nghệ thuật, mà còn là hành trình tìm lại bóng hình của một người phụ nữ tài hoa nhưng đầy thăng trầm trong dòng chảy lịch sử dân tộc.
Việc đắp mẫu bằng đất sét là bước khởi đầu quan trọng nhất, quyết định đến cái "thần" của pho tượng sau khi đúc đồng. Đối với hình tượng Lý Chiêu Hoàng, đội ngũ nghệ nhân tại Dung Quang Hà đã dành nhiều tuần liền để nghiên cứu sử liệu, từ trang phục thời Lý đến những nét đặc trưng trên khuôn mặt người phụ nữ Việt xưa. Chúng tôi hiểu rằng, để tạc nên bức chân tượng về bà, không thể chỉ dừng lại ở sự uy nghi của một bậc quân chủ, mà còn phải toát lên nét thanh cao, sự dịu dàng và cả những nỗi niềm riêng mang đậm dấu ấn thời đại.
Nhìn đôi bàn tay khéo léo của người nghệ nhân đưa từng đường bay trên khối đất, người xem có thể cảm nhận được sự chuyển động mềm mại của tà áo dài cổ tròn đặc trưng thời Lý. Từng nếp gấp vải được tính toán kỹ lưỡng sao cho khi lên chất liệu đồng, chúng vẫn giữ được độ rủ tự nhiên và sự thanh thoát. Khuôn mặt của Công Chúa được khắc họa với đôi mắt phượng đượm buồn nhưng cương nghị, đôi mày thanh tú và khuôn miệng phúc hậu. Mỗi chi tiết nhỏ từ chiếc trâm cài tóc đến hoa văn trên đai lưng đều được chăm chút tỉ mỉ, bởi chúng tôi tin rằng sự chân thực nằm ở chính những điểm nhấn tinh tế này.
Tại xưởng Dung Quang Hà, mỗi bức tượng đắp ra đều là kết quả của những cuộc thảo luận sôi nổi giữa các nghệ nhân và chuyên gia văn hóa. Có những buổi chiều, anh em thợ lại dừng tay, cùng nhau ngắm nhìn khối đất dưới ánh sáng tự nhiên để điều chỉnh lại độ cao của cánh mũi hay độ sâu của ánh mắt. Đất sét vốn vô tri, nhưng dưới sự tác động của tâm hồn và bàn tay con người, nó dần trở nên sống động, như thể hơi thở của lịch sử đang dần hiện hữu trong hình hài của vị nữ đế.
Quá trình đắp mẫu này đòi hỏi sự kiên nhẫn tuyệt đối. Đất không được quá khô để tránh nứt nẻ, cũng không được quá ướt để giữ được phom dáng. Mỗi ngày, mẫu tượng lại đầy đặn hơn, rõ nét hơn, mang theo bao kỳ vọng của những người làm nghề. Chúng tôi không chỉ muốn khách hàng nhận được một sản phẩm đẹp, mà còn muốn họ cảm nhận được giá trị văn hóa và niềm tự hào dân tộc ẩn chứa trong đó.
Khi pho tượng Lý Chiêu Hoàng bằng đất sét hoàn thiện cũng là lúc chuẩn bị cho công đoạn dập khuôn và đổ đồng. Tuy nhiên, hình ảnh bức tượng đất đầy mộc mạc tại xưởng luôn mang lại một cảm xúc rất riêng. Nó là sự kết nối giữa hiện tại và quá khứ, giữa người thợ hôm nay và những giá trị truyền thống từ ngàn năm trước. Đồ đồng Dung Quang Hà luôn tự hào là nơi gìn giữ và phát huy những nét đẹp ấy, để mỗi pho tượng ra đời không chỉ là một vật phẩm thờ cúng hay trang trí, mà là một tác phẩm nghệ thuật có tâm hồn, kể lại câu chuyện về những người con ưu tú của đất Việt. Nếu bạn có dịp ghé thăm xưởng của chúng tôi lúc này, chắc chắn bạn sẽ bị cuốn hút bởi vẻ đẹp thanh cao của mẫu tượng Công Chúa Lý Chiêu Hoàng đang dần thành hình dưới bàn tay của những người nghệ nhân tâm huyết.
